प्रा.डा. दयानन्द बज्राचार्य, पूर्व उपकुलपति

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठान (नास्ट)

नेपालमा सबैभन्दा कान्छो उमेरमा प्राध्यापकको उपाधि पाएका डा. दयानन्द बज्राचार्य नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठान -नास्ट) का पूर्व उपकुलपति हुन् । दुब्लो, पातलो अझ स्पष्ट भन्नुपर्दा मरनच्याँसे तर ज्ञान र शिक्षाका बादशाह बज्राचार्य पछिल्लो समय लेखक र स्तम्भकारका रुपमा पनि परिचित भइसकेका छन् । विज्ञान र प्रविधिको पछिल्लो अवस्थाबारे काठमाडौं कर्नरका अशोक सिलवाल र उनै मरनच्याँसे बज्राचार्य बीचको कुराकानी ।

नेपालमा विज्ञान प्रविधिको स्थिति कस्तो छ ?

केही दशक अघिको तुलनामा प्रगति भएको छ । तथापि छिमेकी मुलुकहरुमा भएको प्रगतिको तुलनामा हामी निकै पछि छौं ।

केही प्रगति भएको छ भन्नु भयो । त्यो प्रगति के हो ?

केही दशकयता विज्ञान प्रविधिको जनशक्तिमा ठूलो अभिवृद्धि भएको छ । झण्डैझण्डै ३ दशकमा ३ सय प्रतिशत भन्दा बढी वैज्ञानिक जनशक्ति उत्पादन भएको छ । त्यस्तै विज्ञान शिक्षामा पनि प्रगति भएको छ । पहिले सिमित शैक्षिक संस्थाहरुमा मात्रै यसको पर्ढाई हुन्थ्यो । तर अहिले प्राविधिक विषयहरु जस्तो मेडिकल साइन्स, इन्जिनियरिङ, कृषिलगायतका विषयमा शिक्षण संस्थाहरुको संख्या निकै बढेको छ । त्यही अनुसार जनशक्तिको राम्रो उत्पादन भएको छ ।

तपाईले भन्नु भए जस्तो वैज्ञानिक जनशक्ति त उत्पादन त भयो । तर त्यो जनशक्तिले उत्पादन चाहिँ के गर्‍यो ?

उत्पादित जनशक्तिलाई प्रयोग चाहिँ गर्न सकेका छैनौं । उनीहरुलाई काम गर्ने अवसर राज्यले दिन सकेको छैन ।

त्यसो भए त्यो प्रगतिको के अर्थ ?

एक प्रकारले त जनशक्ति उत्पादन हुनु त प्रगति हो नि । तर त्यो जनशक्तिलाई प्रयोग गर्न राज्यको जुन प्रकारको नीति हुनुपर्ने हो, त्यस्तो हुन सकेको छैन ।

किन ?

हो, हो । कुनै पनि विषयको कार्यक्रममा जाँदा सम्बन्धित क्षेत्रलाई सहयोग गर्छु भन्ने कुरा त फेसन नै भएको छ । यो त हरेक राजनीतिज्ञले बोल्ने औपचारिकता मात्र हो ।

जस्तो भाँडो त्यस्तै पानीको आकार । नेपाली नेताको प्रवृति भनेको त्यस्तै होइन त ?

हो । मलाई त्यस्तै लाग्छ । तथापि मैले भन्नै पर्छ- म नाष्टको उपकुलपति हुँदा गिरिजाबाबु सहकुलपति थिए । र, मैले उनीसँग काम गर्ने मौका पाएको थिए । उनमा मैले विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा केही गर्ने व्यक्तिगत इच्छा पाएको छु । तर, त्यो इच्छालाई जुन प्रकारले अगाडि बढाउनु पर्ने हो, त्यस्तो हुनसकेको छैन । उनको कमिकमजोरीले मात्र नभएर अन्य संयन्त्र अभावले पनि त्यस्तो भएको हुनसक्छ ।

विज्ञान र प्रविधि मन्त्रालय नै स्थापना गरेको छ नि राज्यले त ?

निश्चित रुपमा स्थापना गरेको छ ।

अनि राज्यले विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा यो भन्दा बढी के गर्ने ?

संयन्त्र तयार पार्नु भन्दा पनि त्यो संयन्त्रले सम्बन्धित क्षेत्रमा कत्तिको योगदान पुर्‍यायो भन्ने महत्वपूर्ण हुन्छ नि । म तपाईलाई एउटा रोचक कुरा सुनाउँछु । जुन दिन विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय स्थापना भएको थियो, संयोगवस् त्यही दिन एउटा कार्यक्रममा म पनि सरिक भएको थिएँ । त्यहाँ तत्कालिन राजा वीरेन्द्र र तत्कालिन प्रधानमन्त्री शेरबहादुरजी पनि थिए । त्यतिबेला ४९ जनाको जम्बो मन्त्री मण्डल गठन गरिएको थियो । मैले तत्कालिन राजा वीरेन्द्रकै अगाडि तत्कालिन प्रधानमन्त्री शेरबहादुरजीलाई सोधें- पदीय भागवण्डाका लागि विज्ञान प्रविधि मन्त्रालय स्थापना गरिएको कि विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रको विकासको लागि ? शेरबहादुरले प्रत्युत्तरमा हाँस्दै भने- दुवै अलि अलि हो । मेरो प्रश्न र शेरबहादुरजीको उत्तर सुनेर राजा वीरेन्द्र हाँसे मात्र ।

नेपालको वर्तमान राजनीतिक दृश्य कस्तो छ ?

अहिलेको नेपालको राजनीतिक परिस्थिति ज्यादै ठूलो सम्भावना र शंकाको स्थितिमा छ । सम्भावना यसकारणले कि संविधानसभा निर्वाचनको तिथी र लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा भएको छ । सातदल मिलेर संयुक्त सभा गर्न थालेका छन् । अर्कोतर्फसंशय र संकट पनि देखिन्छ । तराइमा कतै राज्य दैखिँदैन । एकपछि अर्को आन्दोलनको घोषणा लगातार भइरहेको छ । त्यसले गर्दा संविधानसभा निर्वाचन हुन सक्ने हो कि होइन भन्ने संशय उत्पन्न भएको छ ।

तराइमा समस्या किन चर्केर आइरहेको छ ?

विगत सहमतिहरू कार्यान्वयन नगर्नाले नै यस्तो भइरहेको छ । पहिलेका सहमतिहरू यदि इमान्दारीपूर्वक कार्यान्वयन गरिदिने हो र त्यसको बोध मधेसीहरूलाई गराउने हो भने समस्या समाधान हुन्छ । साथै निर्वाचनअघि पूरा गर्न सकिने मागलाई त्यसअघि पूरा गरिदिने र नसक्ने मागलाई स्पष्ट पार्नुपर्दछ । तर, सातदलले प्रतिवद्धता जारी गर्नुपर्छ । उनीहरूको मागलाई सम्बोधन गर्ने साझा संवैधानिक सिद्धान्तहरू सार्वजनिक गर्नुपदछ । आम र्सवसाधारण मधेसीको राजनीतिक मागलाई कुनै न कुनै बिन्दुमा सम्बोधन गर्नैपर्छ । तर त्यहाँ अपराधकर्महरू पनि भइरहेका छन् । त्यो कुराप्रति पनि राज्यको संवोधन छैन । त्यस्तै भारतीय पक्षबाट नेपालमा घुसपैठ गराएर तराइ क्षेत्रमा हमेशा अशान्ति गराइराख्ने प्रयास भइरहेको छ । त्यसमा दरवारियाको पनि हात देखिन्छ । यी पाटाहरूलाई अलग अलग ढंगले डिल गर्न नसकिएकोले अहिलेको समस्या पैदा भएको हो ।

निर्वाचनअघि नै यी पाटाहरूलाई कसरी डिल गर्न सकिन्छ ?

सरकारको इच्छाशक्ति हुने हो भने डिल गर्न सकिन्छ । कतिपय मागहरू संविधानसभाले सम्बोधन गर्ने भनेर सात दलले प्रतिवद्धता व्यक्त गरेको खण्डमा पूरा हुन सक्ने खालका छन् । कतिपय मागहरू अहिल्यै पूरा गर्न सक्ने खालका छन् । पहिलेका सहमतिका अक्षरस कार्यान्वयन त अहिले नै गर्न सकिने कुरा हो नि । तर त्यो माग पूरा गर्न किन आपत्ति - यो कुरामा नागरिक समाजलाई शंका उत्पन्न भएको छ । संविधानसभा निर्वाचन नगर्नेतिर सरकार क्रियाशील त छैन ?

जे होस्, संविधानसभा निरवाचन चाहिँ संकटमा परिसक्यो ?

संविधानसभा निर्वाचन त अहिले संकटमा त छ नै । तर अझै पनि संविधानसभा निर्वाचन सम्भव छ । यो असम्भव भइसकेको छैन ।

कति प्रतिशत सम्भव र कति प्रतिशत असम्भव होला ?

अधिकांश प्रतिशत सम्भव छ । तर त्यो सातदल र सरकारमा भर पर्छ । एक ढिक्का भएर अगाडि बढ्ने हो भने सबै कुरा ठीक हुन्छ ।

संयुक्तसभा गर्ने तर व्यवहारमा नमिलेको अवस्था हो, सातदलको ?

संयुक्त राजनीतिक शक्तिको परिचालन खोइ ?

प्रस्तुति- अशोक सिलवाल

संविधानसभा निर्वाचन तयारीको हालखबर छ । त्यसलाई ध्वंस गर्न खोज्ने षडयन्त्रकारीहरुको क्रियाकलापलाई समाप्त गर्ने योजना बनाउने हालखबर पनि छ ।

भन्नाले ?

संविधानसभामा निर्वाचनको तयारीमा हामी जुटेका छौं । एउटा संविधानसभा निर्वाचनमा जनतालाई ल्याउने, अर्को संविधानसभा निर्वाचन हुन नदिनेहरुको षडयन्त्रलाई असफल पार्ने ।

त्यो सघन रुपमै आएको छ । संविधानसभा निर्वाचन जति नजिकिँदै जान्छ, षडयन्त्र गर्नेहरुले त्यसलाई झन सघन बनाउँदै जान्छन् । र, अहिलेका सरकार त्यो षडयन्त्रलाई चिर्ने योजनाका साथ आइरहेको छैन । त्यसैले उनीहरुलाई मौका पनि मिलिरहेको छ ।

निर्वाचन कत्तिको लागेको छ ?

हामी त निर्वाचनको निम्ति २०६३ सालदेखि निरन्तर लागिरहेका छौं । त्यसैले पनि अहिले हामीलाई निर्वाचन नलाग्ने त कुरै भएन ।

तर अझै पनि मानिसमा आशंका छ । र, उनीहरुलाई निर्वाचन हुन्छ भनेर कसरी आश्वस्त पार्ने ?

जनतामा आशंका भएकैले २३ बुँदे सहमति भयो । र, जनतामा विद्यमान आशंकालाई चिर्न राष्ट्रव्यापी रुपमा सातवटा बृहत आमसभाको आयोजना गरिरहेका छौं । त्यस्तै, सातै दललाई संविधानसभा निर्वाचनका लागि परिचालित गर्न अनुरोध गरेका छौं । अन्य जनसमुदायलाई पनि त्यही भनेका छौं । सरकारले गर्नुपर्ने तयारी पनि तीव्रताका साथ गर्नुपर्छ । निर्वाचन आयोग पनि क्रियाशील छ । यी सब गतिविधि जनताको आशंका चिर्नकै लागि हुन् ।

अन्तरदलिय तयारी चाहि कस्तो छ ?

पहिले जनतालाई सजग बनाउने, त्यसपछि पार्टी संगठन संगठित गर्दै त्यसलाई निर्वाचनप्रति सर्मपित गर्ने र जनतामा जान घोषणापत्र जारी गर्ने, उम्मेदवार चयन गर्ने र जनताको बीचमा पठाउने काम क्रमिक रुपमा हुँदै जानेछन् । हामी त्यसका लागि लागिपरेका छौं ।

नेकपा एमालेको घोषणापत्र कहिले आउँदैछ ?

आवश्यक समयमा घोषणापत्र आउँछ । एक किसिमले हाम्रो घोषणापत्र तयार भइसकेको छ ।

भनेपछि त्यो बाहिर आउन मात्र बाँकी हो ?

घोषणापत्रले केन्द्रीय कमिटीले जारी गर्नुपछ । केन्द्रीय कमिटिको बैठक आगामी २२ गतेदेखि बस्दैछ ।

अब तर्राईतिर लागौं । तर्राईको समस्या निर्वाचनअघि नै समाधान होला त ?

देशभरका सबै समस्या निर्वाचन अघि समाधान हुँदैन । त्यसले गर्दा तराइका सबै समस्या निर्वाचनअघि समाधान हुँदैनन् । तराइका समस्या प्रायोजित रुपमा सृजना गरिएका छन् । ती प्रायोजित समस्या समाधान हुँदैनन् । तर जनताको वास्तविक समस्या समाधान गर्ने प्रतिवद्धता जाहेर गरिएको छ, पहाडमा जसरी नै । आगामी दिनमा ती समस्या समाधान हुँदै जानेछन् ।

अन्त्यमा ?

नेपाली जनता संविधानसभा निर्वाचनमा सम्पूर्ण रुपमा समर्पित भएर लाग्नुपर्छ । यो मुलुकलाई नयाँ युगमा लैजानको निम्ति आउँदो निर्वाचन अत्यन्तै महत्वपूर्ण खुड्किलो हो । यो खुडकिलो पार गरेपछि नयाँ नेपालमा पदापर्ण गर्दछौं । अहिले सबै किसिमका समस्या समाधान गर्ने कोसिस गरिएको छ । यदि यो बीचमा समस्या समाधान भएनन् भने पनि संविधानसभा निर्वाचनपछि समाधान हुन्छ । हामी संघात्मक राज्य व्यवस्थामा जाने भएकाले मुलुकका जाति, भाषा, संस्कृति र क्षेत्रका जुन समस्याहरु छन्, आगामी संघात्मक राज्यमा धनीभूत रुपमा समाधान हुनेछन् । र, हामी नयाँ नेपालमा प्रवेश गर्नेछौं । नयाँ नेपाल पूजीवादी हुनेछैन । त्यो समाजवादी नेपाल हुनेछ । अनि अन्तिम रुपमा सबै समस्याको समाधान पनि त्यही हुनेछ ।

भोला पौडेल

यौनवादी पुष्कर लोहनी आफ्नै हाइकुहरु वाचन गर्दै थिए । नुवाकोट सदरमुकाम विदुरीस्थत नुवाकेाट आदर्श बहुमुखी क्याम्पसका बैशालु युवायुवतिमाझ लोहनी माइक समातेर मरीमरी यौनिक हाइकुहरु चिच्याइरहेका थिए ।

असला माछा

मोल्नुसम्म मोलियो

स्वादै आएन ।

केही दिन अघिको एक विहानीलाई पुष्करको माथिको हाइकुले खुव ततायो । युवायुवति माझ पढिएको उक्त हाइकुले ‘वान्समोर’ समेत पायो । एक युवती त हाइकुको मर्मलाई बुझेर तत्काल प्रतिक्रिया जनाइ रहेका थिए- हामीहरुकै पीडा पो रहेछ हाइकुमा । झन्झन् फुर्किएका लोहनीले युवतिको भीडतर्फ फर्किएर अर्को हाइकु थपिहाले ।

कलिलो रैछ

मुट्टीभरीको काक्रो

धितै मरेन ।

पुष्कर लोहनीलाई जिल्ला ल्याउने मेसो आर्दश साहित्य सदनले जुराएको हो । अन्तरकलेज कविता प्रतियोगितको प्रमुख अतिथि बनेर आएका लोहनी र नया नेपालको नया गारेटो शिर्षकको कविताले समेत रमाइलो नै गरायो । कहाको नया नेपालको कुरा कहाको यौनवादी साहित्यकार लोहनी ।

- कमल नेपाली

पत्रपत्रिकामा प्रवेश नगर्दासम्म केही प्रकाशित गर्न पाए भन्ने चर्को चाहाना उर्लनु स्वभाविकै थियो । कविता लेखेर प्रिन्ट निकाल्दा छापिएसरह फुर्किने मै हुँ । थाहा थिएन एक पेज कम्प्युटर गरेर प्रिन्ट निकालेको रु ५० लिइन्छ । त्यसमाथि कविता । त्यसले त पेजको एक तिहाई पनि भरिन्न । ठीक गरें भन्ने भ्रममा ठगिएको पत्तो हुन्थेन । सृजनासंग यतिविघ्न रौसिने मेरो चित्तले सौता हालिसकेको थियो गजल भित्र्याएर । घरव्यवहारमा सौतेनी माउलो समस्या हो तर साहित्यमा यो बहुमुखीको परिचायक बन्दोरहेछ ।

छपाउने रहरको उत्कर्षसंगै गजल त्रैमासिक प्रकाशित गर्नेसंगको साक्षात्कारले सृजना पाठकमाझ पुर्‍याउन झनै उक्सायो । एसएलसी सकेर आएका ठिटाहरुको काँध चढ्दै मनले खाएको गजल थमाएको थिएँ । दर्ुइ महिना बित्यो । तेस्रो महिनालाई पनि चौथोले थिचिसकेको थियो । सोधे-ं पत्रिका निस्क्यो - प्रश्न चिन्ह हटाएपछि प्रश्न आफैं जवाफ बन्थ्यो । अनि मेरो - ‘अलि मेहनत गर्नु पर्‍यो ।’ जवाफ थियो । केटाकेटीहरुको सल्लाहले ममा बिष नभएको सर्प र इख नभएको छोरो उखान उतारचढाव गरिरहृयो ।

त्यतिविधि दैनिक लगायत पत्रपत्रिका किनेर पढ्ने माहौल थिएन । तैपनि नजिकै चोकमा समाचारपत्र दैनिक टाँसिन्थ्यो/टाँसिन्छ । सँधै बाटोमा पर्ने त्यसले किनकिन त्यत्तिकै तान्थ्यो । खेलकुद, साहित्य र फिल्मी खबरहरुमा सोझिने आँखा प्रत्येक बुधवार प्रकाशित हुने गरेको प्रतियोगितात्मक पाठकटिप्पणी स्तम्भमा पर्‍यो । त्यसमा एक प्रश्न हुन्थ्यो जसमा ८० शब्दमा सिमित भई आफ्नो दृष्टिकोण राख्नर्ुपर्दथ्यो । भाग लिएँ । टिप्पणी पठाएर म गाउँ जानुपर्ने कामले हिडें । एकजना भाइलाई बुधबारको समाचारपत्र हेर्न र मेरो छ भने किनेर राख्नु भनेको थिएँ । फर्कें । सोधें- आको रै’छ त - छ को निरश जवाफ आयो । मेरो भने भर्ुइँमा खुट्टा थिएन । हेरे-ं मेरो टिप्पणी प्रथम भएछ । त्यसपछि त भर्ुइमा नभएका खट्टा आकाशिन खोज्दै थिए । पहिलो प्रयास प्रकाशित मात्र होइन पुरस्कृत नै हुँदा को चाहिँ गमक्क पर्दैन -

त्यसपछि मैले मभित्र लुकेको लेखकलाई भने-ं ‘तँ विद्यालयमा कविता र निबन्धमा प्रथम हुने पटके होस् । लेख् । लेख्न सक्छस् ।’ यो ढाडसबाट त्यो लेखकले अखबारी लेखन रोज्यो । बडो मेहनतसाथ फोटोकपी पेपरमा चारपेज लेखेर गोरखापत्र पुग्यो । माथि जान दिएन । गेटैमा छाड्यो । आउला कि भन्ने आशाले अर्जुनदृष्टि त्यसबाट झिक्ने सकेन । पहिलो प्रयासले दोस्रोपटक दूधभात मुछ्यो । अब पुरस्कृत व्यक्ति जुर्मुरायो । ए गाँठे प्रथम भएको पत्रिकामा किन विचार प्रवाह नगर्ने - एउटै लेखका लागि हप्तादिनसम्म लेख्तै पढ्दै सच्याउँदै गर्‍यो । अन्ततः तीन पेजको पाण्डुलिपी बोकेर सोल्टीमोड पुग्यो । रिसेप्सनमा एकजना दिदी थिइन् । नाम थाहा छैन । त्यही छोड्न भनिन् । छाड्यो । हप्तादिन नपुग्दै तेस्रो पहिलो प्रयासले सफलता चुम्यो । यसले आफ्नो बलबुतामाथिको विश्वास खिरिलो बनायो ।

यिनै दर्ुइवटा पत्रमा फाट्टफुट्ट लेख्तै रहें । बीचमा विविध कारणले हाम्रो परिवार आन्तरिक विस्थापनको स्थितिमा पुग्यो । आर्थिक संकटले गीर खेलिरहृयो । खैर यो मोडमा अरु कुनै दिन । त्यसको बर्ष दिन नपुग्दै चालु व्यापार पनि वैरीकै वक्रदृष्टिको शिकार भयो । ढल्न लागेको रुख थाम्नु थियो । यसले मलाई लामै समय पत्रिकाबाट पर पार्‍यो । परिवारको संयु्क्त यत्नले उक्त रुखमा सानै भएपनि टेको दिन सक्यो । समस्याले गाँज्यो भनेर स्वाभिमान बेच्न सकिन । सतीले श्रापेको देशमा इमान्दारितको उपलब्धी कति हुनछ - अरु भन्दा भिन्न हुनुपर्ने मेरो स्वभावले अक्करको बाटो हिड्न अह्रायो । त्यो मलाई भन्थ्यो- ‘गजबको गन्तव्य भेटिन्छ ।’ अस्थायी जिन्दगीमा स्थायी जागिर खोजीहिड्ने भ्रम च्यातेर ०६३ को दशैं आसपासबाट फेरि पत्रिकाकै अक्करमा छिरें । नेपाली हिमालय टाइम्सलाई फ्याक्स गरें । पहिलेा लेख भोलिपल्टै छापेर हौसला थप्यो । राजधानीमा बसेर राजधानी नदेख्ने - त्यो हौसलाले हकार्‍यो । त्यहाँ पनि फ्याक्स गरें । प्रतिक्षाको घडी महंगो हुन्छ । छापिएन । सोधे. । जवाफ थियो- फ्याक्स क्लिअर आएन । आउनुहोस् । पाण्डुलिपी बोकेर कुदें । यो कुदाईले राजधानीमा कमल फुलायो । यो बास्ना बोकेर कान्तिपुर र अन्नपर्ूण्ा बाहेक चारवटा राष्ट्रिय दैनिकसम्मका दूरी नाप्थें । यसै क्रममा ०६४ को प्रारम्भमै राष्ट्रिय दैनिक नयाँ पत्रिका जन्म्यो । जन्मनासाथै पाँचपातको भइहाल्यो । यहीबीच पाण्डुलिपीको स्थितिले प्रविधिसंग मितेरी गाँस्यो । यो मितेरी साइनो अन्नपूर्णतिर सोझयाएँ । निशाना चुकेन ।

लगत्तै नयाँ पत्रिकामा पनि अटाएँ । बाँकी रहृयो कान्तिपुर । मैले मुलधारका ६ दैनिक संग नाता जोडिसेको थिएँ । तर यता मपार्इंवाला मित्रहरु भने अझै पनि मलाई पाठकपत्र लेख्ने काइदा सिकाउँदै थिए । यसले अलि मेहनत गिर्न पर्‍यो भनिएको विगत झल्काउँथ्यो । पछिल्लो पटक ०६४ को झरीको उत्तर्रार्द्धतिर एक बुज्रुकले त्यस्तै सुझाव दिए । प्ााठकपत्र यसरी लेख्न पर्दछ । नातेदार नभई छापिन्न । अंगुर टिप्न नसकेपछि भनिएको अमिलो थियो यो । जो व्यक्ति पाठकपत्रकै इतिहास बोकेर वर्तमान बाँचिरहेछ उसैका अगाडि र्स्वर्गको बयान ! घुँडा धसें । गरे नहेने के छ यहाँ - मान्छेले जलसिद्धी, अग्नीसिद्धी र वायुसिद्धी समेत हासल गरिसके हामी भने अद्यापि चाकडीको चौघेरो नाघ्न सकेका छैनौं । बुतामाथिको विश्वास अन्ततः कान्तिपुरमा पनि गलत साबित भएन । तर झनै पछिल्लोपटक कान्तिपुरमा प्रकाशित काग एकताको पाठ दलितलाई शर्ीष्ाकको लेख वेवसाइटमा राखिएको कुरा सुनाए एकजना मित्रले । भनें धन्यवाद ! तर धन्यवाद सेलाउन नपाउँदै तिनले तपाईँको मात्र होइन धेरैको हुन्छ भनेर मलाई नफुर्कन संकेत गरे । मखलेल भए हुनन् उचालेर पछार्न सकें भनेर तर मित्र एउटा सल्लाह छ कि पछारृन उचाल्नै पर्दछ । के तपाई उचाल्न त सक्नुहुन्छ - अहिले सात दैनिकसंगको समिपता, कमलको बास्ना डाँडापारिपारिसम्म पुग्नुपर्छ भन्ने अग्रजहरुको अशिर्वाद थापिरहँदा मेहनत गर्न सिकाउनेहरु र पत्र लेख्ने सीप बाँड्नेहरु सबैलाई सलाम गर्न मन लाग्छ । तिनैले घचेटेर मलाई यहाँ ल्याई पुर्‍याएका हुन् । घचेटिरहून् भन्ने अपेक्षा राख्दछु । धन्यवाद !